Plazaolako bide berdea

Opis trasy

Plazaolako bide berdea, czyli Zielona Droga Plazaola, to jeden z najpiękniejszych i najbardziej malowniczych szlaków rowerowych w Kraju Basków, rozciągający się na długości 75,07 km z przewyższeniem zaledwie 0 metrów. Trasa ta, oznaczona jako łatwa do średniej trudności, wiedzie dawną linią kolejową łączącą niegdyś baskijskie miasta z francuską granicą. Dzięki niemal idealnie płaskiemu profilowi, szlak jest dostępny dla rowerzystów o różnym stopniu zaawansowania, rodzin z dziećmi oraz miłośników długich, relaksujących przejażdżek w otoczeniu dzikiej przyrody. Rozpoczyna się w malowniczym miasteczku Andoain w Gipuzkoa, a kończy w miejscowości Lekunberri w Nawarze, oferując niezapomniane widoki na góry, lasy i strumienie.

Przebieg trasy jest niezwykle urozmaicony, mimo braku różnic wysokości. Startując z Andoain, kierujemy się na południe, wzdłuż rzeki Oria, przez zielone doliny i wąwozy. Szlak biegnie przez liczne tunele, z których najdłuższy ma około 1 km, oraz mosty i wiadukty, które są świadectwem inżynieryjnego kunsztu początku XX wieku. Po drodze mijamy takie miejscowości jak Lizartza, Leitza i Berastegi, gdzie można zrobić przerwę na lokalne przysmaki. Ostatni odcinek prowadzi przez lasy bukowe i dębowe, aż do Lekunberri, skąd rozciąga się widok na pasmo górskie Aralar. Cała trasa jest doskonale oznakowana i utwardzona, co czyni ją idealną dla rowerów szosowych, górskich i trekkingowych.

Stopień trudności szlaku oceniam jako średni, głównie ze względu na długość (75 km) oraz konieczność pokonania kilku odcinków o nieco gorszej nawierzchni, szczególnie po deszczu. Brak przewyższeń sprawia, że trasa jest fizycznie mało wymagająca, ale wymaga dobrej kondycji ze względu na dystans. Dla rodzin z dziećmi polecam skrócenie przejazdu do około 30 km, np. z Andoain do Leitza, co zajmie około 2-3 godzin. Szlak jest bezpieczny, ale należy zachować ostrożność na odcinkach z ograniczoną widocznością w tunelach oraz przy przejazdach przez drogi lokalne.

Charakterystyczne punkty na trasie to przede wszystkim liczne tunele, z których najsłynniejszy to „Tunel de la Plazaola” o długości 1,2 km, który jest całkowicie oświetlony i wyposażony w system wentylacji. Kolejnym punktem jest „Viaducto de la Plazaola” – imponujący most łukowy nad rzeką, skąd rozpościera się widok na głęboki wąwóz. W miejscowości Leitza warto odwiedzić stary dworzec kolejowy, który pełni teraz funkcję centrum informacji turystycznej i muzeum kolei. W Berastegi znajduje się punkt widokowy na dolinę rzeki, a w Lekunberri – kościół św. Marcina z XII wieku, który jest perłą architektury romańskiej.

Przyroda na Plazaolako bide berdea jest niezwykle bogata i różnorodna. Trasa wiedzie przez lasy mieszane, gdzie dominują buki, dęby i kasztany, a w niższych partiach rosną paprocie i bluszcze. Wzdłuż szlaku płyną krystalicznie czyste strumienie, w których można spotkać pstrągi i raki. Wśród zwierząt najczęściej widuje się sarny, dziki, lisy i liczne gatunki ptaków, takie jak myszołowy, jastrzębie i dzięcioły. Wiosną i latem łąki pokrywają się dywanem kwiatów: fiołków, pierwiosnków i dzikich storczyków. Jesienią lasy mienią się złotem i czerwienią, co czyni szlak szczególnie fotogenicznym.

Porady dla turystów są kluczowe, aby w pełni cieszyć się tą trasą. Przede wszystkim, zalecam zabranie wystarczającej ilości wody i prowiantu, ponieważ na szlaku jest tylko kilka punktów gastronomicznych (np. w Leitza i Lekunberri). Obowiązkowo należy mieć latarkę czołową lub rowerową do pokonania tuneli, a także kurtkę przeciwdeszczową – w Kraju Basków pogoda bywa kapryśna. Rower powinien być w dobrym stanie technicznym, z oponami przystosowanymi do żwiru i asfaltu. W sezonie letnim (czerwiec-wrzesień) temperatura sięga 25-30°C, więc warto startować wcześnie rano, aby uniknąć upału. Zimą szlak jest mniej uczęszczany, ale może być śliski i błotnisty.

Historia szlaku sięga 1914 roku, kiedy to otwarto linię kolejową łączącą San Sebastián z Pampeluną, która służyła głównie do transportu towarów i pasażerów. Po zamknięciu linii w 1953 roku, infrastruktura popadła w ruinę, aż do lat 90., kiedy to lokalne władze postanowiły przekształcić ją w zieloną drogę. Dziś Plazaolako bide berdea jest częścią europejskiej sieci szlaków rowerowych EuroVelo, a jej popularność stale rośnie. Na trasie znajdują się tablice informacyjne opisujące historię kolei oraz lokalną florę i faunę, co czyni ją także atrakcją edukacyjną.

Podsumowując, Plazaolako bide berdea to prawdziwy raj dla rowerzystów poszukujących spokoju, pięknych krajobrazów i kontaktu z naturą. Trasa jest doskonale przygotowana, bezpieczna i dostępna dla każdego, kto dysponuje podstawową kondycją. Zachęcam do zaplanowania całego dnia na przejazd, z przerwami na piknik w lesie, wizytę w muzeum kolejowym czy degustację baskijskich serów i cydru w lokalnych barach. Niezależnie od pory roku, szlak ten dostarczy niezapomnianych wrażeń i pozwoli odkryć prawdziwe oblicze Kraju Basków – dzikie, zielone i pełne uroku.