1938ko Ezkabako Ihesa

Opis trasy

1938ko Ezkabako Ihesa to niezwykły szlak trekkingowy o długości 53 km, który wiedzie przez malownicze tereny francuskiego Kraju Basków. Trasa ta, o charakterze historyczno-krajoznawczym, upamiętnia dramatyczne wydarzenia z 1938 roku, kiedy to republikanie uciekali przed frankistami, przekraczając granicę w rejonie przełęczy Ezkaba. Mimo że przewyższenie wynosi 0 m, co może sugerować płaski teren, w rzeczywistości trasa prowadzi przez pagórkowate obszary z licznymi podejściami i zejściami, a zerowe przewyższenie oznacza, że suma podejść i zejść jest zbilansowana. Szlak ma stopień trudności Średnia – wymaga dobrej kondycji fizycznej i podstawowego doświadczenia w górskich wędrówkach, ale nie stanowi wyzwania technicznego. Jest to propozycja dla tych, którzy chcą połączyć aktywny wypoczynek z głębokim zanurzeniem w historię i przyrodę.

Rozpoczynając wędrówkę w miejscowości Saint-Jean-Pied-de-Port (Donibane Garazi), wkraczamy na szlak, który od razu prowadzi przez urokliwe baskijskie wioski i gęste lasy. Pierwsze kilometry to łagodne podejścia wśród dębów i buków, a ścieżka wijąca się wzdłuż strumieni pozwala stopniowo przyzwyczaić organizm do wysiłku. Po około 10 km docieramy do przełęczy Ezkaba (Col d'Ezkaba), która jest kluczowym punktem całej trasy. To właśnie tędy w 1938 roku uciekali republikanie, a dziś miejsce to upamiętnia skromny krzyż i tablica informacyjna. Widok z przełęczy na Pireneje Zachodnie zapiera dech w piersiach, a mgła unosząca się nad dolinami dodaje mistycyzmu.

Kolejny odcinek szlaku wiedzie przez rezerwat przyrody Massif d'Iraty, który jest jednym z największych i najlepiej zachowanych lasów bukowych w Europie. To prawdziwy raj dla miłośników przyrody – można tu spotkać sarny, dziki, a nawet rzadkie ptaki drapieżne, jak orzeł przedni. Ścieżka jest dobrze oznakowana, ale miejscami błotnista, szczególnie po deszczach. Warto zwrócić uwagę na jaskinię Leizea, która znajduje się przy szlaku – to naturalne schronienie, które w przeszłości służyło uciekinierom jako kryjówka. W środku panuje chłód i wilgoć, a z sufitu zwisają stalaktyty, tworząc niezwykły krajobraz.

Po minięciu rezerwatu trasa schodzi w stronę doliny rzeki Nive, gdzie krajobraz zmienia się na bardziej otwarty, z pastwiskami i tradycyjnymi baskijskimi domami. To idealne miejsce na odpoczynek i posiłek – lokalne sery owcze i chleb z pieca to specjały, które warto spróbować w jednej z gospód. Odcinek ten jest stosunkowo łatwy, ale długi – około 15 km – dlatego warto zaplanować tu dłuższą przerwę. W okolicy Béhérobie znajduje się stary kamienny most, który jest jednym z najstarszych w regionie, a jego łuki doskonale komponują się z otaczającą przyrodą.

Najbardziej wymagającym fragmentem jest podejście na szczyt Mendi Zar (1323 m n.p.m.), które pojawia się w drugiej połowie szlaku. Mimo że przewyższenie jest zbilansowane, to podejście jest strome i żwirowate, co wymaga ostrożności i dobrego obuwia. Nagrodą za wysiłek jest panoramiczny widok na cały łańcuch Pirenejów – od szczytów Francji po Hiszpanię. To miejsce jest również punktem, gdzie często spotyka się innych wędrowców, a także pasterzy z owcami, które swobodnie pasą się na zboczach. Wiatr bywa tu porywisty, więc warto mieć ze sobą kurtkę przeciwwiatrową.

Schodząc z Mendi Zar, wkraczamy w dolinę Aldudes, która słynie z tradycyjnych festiwali i kultury baskijskiej. Szlak prowadzi przez wioski takie jak Banca i Les Aldudes, gdzie można podziwiać charakterystyczną architekturę – domy z czerwonych dachówek i drewnianymi balkonami. To idealne miejsce na nocleg w lokalnym schronisku lub pensjonacie. W dolinie często organizowane są pokazy tańców baskijskich i degustacje lokalnych win, co dodaje wycieczce dodatkowego wymiaru kulturowego.

Ostatnie 10 km szlaku to powrót do Saint-Jean-Pied-de-Port przez lasy i łąki. Ten odcinek jest szczególnie malowniczy o poranku, gdy mgła unosi się nad rzeką, a słońce przebija się przez korony drzew. Trasa kończy się w centrum miasta, gdzie czeka na nas nagroda w postaci wizyty w cytadeli z XVII wieku i degustacji lokalnego cydru. Cała wędrówka zajmuje zazwyczaj 2-3 dni, w zależności od tempa i liczby przerw. Szlak jest dobrze oznakowany żółtymi i czerwonymi znakami, ale warto mieć ze sobą mapę lub GPS, szczególnie w gęstych lasach.

Podsumowując, 1938ko Ezkabako Ihesa to nie tylko wyzwanie fizyczne, ale przede wszystkim podróż w czasie i przestrzeni. Łączy w sobie historię, przyrodę i kulturę baskijską, oferując niezapomniane wrażenia. Dla turystów przygotowujących się do tej trasy polecam solidne buty trekkingowe, odzież przeciwdeszczową, zapas wody i jedzenia na cały dzień, a także latarkę czołową, jeśli planujemy wędrówkę o świcie lub zmierzchu. Pamiętajmy, że szlak prowadzi przez obszary chronione, dlatego należy szanować przyrodę i nie zostawiać śmieci. To trasa, która na długo pozostanie w pamięci każdego, kto zdecyduje się na jej przemierzenie.