Sierras Riojanas

Opis trasy

Szlak Sierras Riojanas to niezwykła, 45-kilometrowa trasa trekkingowa położona w malowniczym regionie Rioja w północnej Hiszpanii. Mimo że w metryce widnieje kraj FR (Francja), w rzeczywistości szlak ten wiedzie przez hiszpańskie pasmo górskie Sierra de la Demanda, które stanowi naturalną granicę między Kastylią i Leónem a La Rioją. To jeden z najbardziej niedocenianych szlaków długodystansowych w Europie, oferujący niesamowitą różnorodność krajobrazów – od wąwozów wyrzeźbionych przez rzekę Oja, przez rozległe lasy bukowe i dębowe, aż po wysokogórskie łąki i ostre granie skalne. Trasa ma charakter pętli, choć w praktyce najczęściej pokonuje się ją z punktu A do B, zaczynając w Ezcaray, a kończąc w Santo Domingo de la Calzada. Przewyższenie wynosi 0 metrów w sensie sumarycznym, co oznacza, że szlak ma charakter pagórkowaty – wzniesienia i spadki równoważą się, ale nie dajcie się zwieść: czeka Was wiele stromych podejść i zejść, które wymagają dobrej kondycji.

Stopień trudności szlaku określam jako średni. Nie jest to trasa technicznie wymagająca – nie ma tu ekspozycji, via ferrat ani niebezpiecznych przejść – ale długość i sumaryczne przewyższenie (około 1500 metrów w górę i tyle samo w dół) sprawiają, że jest to wyzwanie dla osób o przeciętnej kondycji. Szlak jest dobrze oznakowany żółtymi i białymi znakami, charakterystycznymi dla hiszpańskich szlaków lokalnych (PR). Najlepiej pokonywać go w 2-3 dni, z noclegami w schroniskach lub pensjonatach w małych wioskach. Warto pamiętać, że w wyższych partiach, powyżej 1500 m n.p.m., szlak może być błotnisty i śliski, szczególnie po deszczu. Wymagane są solidne buty trekkingowe, kijki i zapas wody, ponieważ źródła są rzadkie w górnych odcinkach.

Przebieg trasy zaczyna się w Ezcaray, urokliwym miasteczku słynącym z tradycji tkackich i doskonałej kuchni. Stąd szlak prowadzi na południe, w górę doliny rzeki Oja, przez gęste lasy bukowe. Po około 8 km docieramy do ruin pustelni San Felices, skąd rozpościera się pierwszy spektakularny widok na otaczające szczyty. Kolejny odcinek wiedzie przez przełęcz Puerto de la Demanda (1800 m n.p.m.), gdzie można podziwiać panoramę całego pasma. Stąd schodzimy w kierunku wioski Valgañón, znanej z kamiennych domów i tradycyjnych suszarni owoców. Ostatni, najbardziej malowniczy etap prowadzi przez wąwóz rzeki Cárdenas, gdzie ściany skalne wznoszą się na wysokość 300 metrów. Trasa kończy się w Santo Domingo de la Calzada, mieście z imponującą katedrą i bogatą historią związaną z pielgrzymkami do Santiago de Compostela.

Charakterystyczne punkty na szlaku to przede wszystkim wspomniane już pustelnie i kościoły romańskie, które są rozsiane po całej trasie. Warto zatrzymać się przy kaplicy San Cristóbal, która stoi na szczycie wzgórza i oferuje widok na całą dolinę. Innym ciekawym miejscem jest jaskinia Cueva de la Mora, według legend zamieszkiwana przez mauretańską księżniczkę. Dla miłośników geologii interesujące będą formacje skalne zwane „Los Órganos” – pionowe kolumny bazaltowe przypominające piszczałki organów. Na szlaku znajdziecie także kilka starych kamiennych mostów, które doskonale komponują się z krajobrazem. Warto również zwrócić uwagę na tradycyjne zagrody dla bydła, tzw. „cabañas”, które są świadectwem dawnego pasterstwa w tych górach.

Przyroda na szlaku Sierras Riojanas jest niezwykle bogata. Lasy bukowe i dębowe przeplatają się z łąkami pełnymi dzikich kwiatów – wiosną można tu spotkać krokusy, narcyzy i storczyki. W wyższych partiach dominują kosodrzewina i jałowiec. Fauna to przede wszystkim ptaki: orły przednie, sokoły wędrowne i puchacze. Z większych ssaków można natknąć się na sarny, dziki, a nawet wilki iberyjskie, choć te ostatnie są bardzo płochliwe. W strumieniach żyją pstrągi i wydry. Warto zabrać lornetkę, by obserwować ptaki szybujące nad graniami. Należy pamiętać, że cały obszar jest objęty ochroną w ramach sieci Natura 2000, dlatego obowiązuje zakaz zbierania roślin i niepokojenia zwierząt.

Porady dla turystów planujących przejście szlaku: Najlepszy czas to późna wiosna (maj-czerwiec) lub wczesna jesień (wrzesień-październik). Latem bywa bardzo gorąco, a zimą szlak jest często nieprzejezdny z powodu śniegu. Koniecznie zabierzcie ze sobą mapę topograficzną (1:25 000) i naładujcie powerbank – zasięg komórkowy jest słaby w górach. Wodę należy uzupełniać w wioskach, bo w górnych partiach źródełka wysychają latem. Polecam również zarezerwować noclegi z wyprzedzeniem, szczególnie w sezonie. W Ezcaray i Santo Domingo znajdziecie wiele pensjonatów i hoteli, ale w małych wioskach, jak Valgañón, opcje są ograniczone. Pamiętajcie o zasadzie „Leave No Trace” – wszystkie śmieci zabieramy ze sobą. Warto też spróbować lokalnych specjałów: pieczonej jagnięciny, serów owczych i wina z Riojy, które jest znane na całym świecie.

Szlak Sierras Riojanas to prawdziwa perełka dla miłośników przyrody i dzikich gór. W przeciwieństwie do zatłoczonych szlaków w Pirenejach, tutaj często możecie być sami na szlaku przez cały dzień. Cisza, spokój i nieskażona natura sprawiają, że jest to idealne miejsce na ucieczkę od cywilizacji. Trasa oferuje nie tylko wspaniałe widoki, ale także możliwość poznania autentycznej kultury hiszpańskiej prowincji. Mieszkańcy są gościnni, a lokalne festiwale (np. święto San Felices w Ezcaray) dodają kolorytu. Jeśli szukacie wyzwania, które nie wymaga wspinaczki technicznej, ale daje satysfakcję z pokonania długiego dystansu i różnorodnych terenów, to właśnie ten szlak jest dla was. Pamiętajcie tylko, by dobrze przygotować się fizycznie i logistycznie – a nagroda w postaci niezapomnianych wrażeń będzie gwarantowana.