Túnel de Cotefablo - Escartín - Basarán

Opis trasy

Rozpoczynając wędrówkę w cieniu masywu Cotefablo, od razu czuć, że to nie będzie zwykły spacer. Túnel de Cotefablo, wykuty w skale, jest bramą do dzikiego, pirenejskiego świata. Trasa o długości 14 km i zerowym przewyższeniu – co jest mylące, bo choć nie zdobywamy szczytów, to wędrówka wiedzie przez teren o zmiennej konfiguracji, wymagający dobrej kondycji i uwagi. Stopień trudności określam jako średni, głównie ze względu na nierówny, kamienisty teren, konieczność pokonywania strumieni oraz długość trasy. To szlak dla tych, którzy chcą poczuć autentyczny rytm Pirenejów, z dala od utartych ścieżek.

Zaraz po wyjściu z tunelu, szlak skręca w lewo, w głąb wąwozu rzeki Ara. Pierwsze kilometry to spacer wzdłuż krystalicznie czystego potoku, którego szum towarzyszy nam niemal nieustannie. Ścieżka jest wyraźna, ale miejscami wąska i prowadząca po skałach. Wkrótce docieramy do pierwszego charakterystycznego punktu – mostu wiszącego nad rwącą wodą. To doskonałe miejsce na krótki postój i dokumentację krajobrazu. Po drugiej stronie mostu zaczyna się bardziej stromy odcinek, który prowadzi do opuszczonej wioski Escartín.

Escartín to prawdziwa perełka dla miłośników historii i dzikiej przyrody. Wioska, opuszczona w latach 60. XX wieku, jest dziś malowniczym zespołem kamiennych domów, porośniętych mchem i bluszczem. Warto poświęcić czas na spacer wąskimi uliczkami, odnajdując ślady dawnego życia – kamienne ławy, fragmenty pieców chlebowych i zapomniane studnie. To miejsce emanuje spokojem, ale też melancholią. Z Escartín szlak wspina się łagodnie w górę, wchodząc w gęsty las bukowy, który oferuje upragniony cień w upalne dni.

Kolejny etap to przejście przez przełęcz, z której roztacza się widok na dolinę rzeki Vellos. To jeden z najpiękniejszych punktów widokowych na całej trasie. W oddali widać ośnieżone szczyty, a bliżej – zielone, faliste wzgórza poprzecinane wąwozami. To idealne miejsce na dłuższy odpoczynek i posiłek. Przy dobrej pogodzie można dostrzec sępy szybujące w poszukiwaniu prądów termicznych. Pamiętajcie, że to teren objęty ochroną w ramach Parku Narodowego Ordesa y Monte Perdido, więc należy zachować szczególną ostrożność i nie schodzić z wyznaczonych szlaków.

Po minięciu przełęczy szlak stopniowo opada w kierunku Basarán. Ta część trasy wiedzie przez łąki pełne dzikich kwiatów – wiosną i wczesnym latem można podziwiać kobierce fioletowych szafirków, żółtych jaskrów i białych zawilców. To również raj dla entomologów – spotkacie tu liczne motyle, w tym rzadkie gatunki, takie jak niepylak apollo. W oddali słychać dzwonki owiec i krów, które latem wypasane są na tych terenach. Należy zachować dystans od zwierząt, które mogą być płochliwe, a byki – niebezpieczne.

Basarán, podobnie jak Escartín, jest wioską opuszczoną, ale w nieco lepszym stanie zachowania. Kilka domów zostało odrestaurowanych i służy jako schroniska dla turystów. To doskonałe miejsce na zakończenie wędrówki, ale uwaga – nie ma tu sklepu ani restauracji, więc całe zaopatrzenie musicie mieć ze sobą. W Basarán warto zwrócić uwagę na kościółek z romańską absydą, który jest jednym z nielicznych zachowanych przykładów sakralnej architektury w tym regionie. To również punkt, z którego można kontynuować wędrówkę w głąb doliny lub wrócić tą samą trasą.

Przyroda na tym szlaku jest niezwykle bogata. Oprócz wspomnianych kwiatów i motyli, w lasach można spotkać sarny, dziki, a nawet niedźwiedzie brunatne, które powracają w te rejony. W strumieniach żyją pstrągi, a nad głowami przelatują orły przednie i sokoły wędrowne. To raj dla fotografów przyrody, ale wymaga cierpliwości i odpowiedniego sprzętu – teleobiektyw i statyw to podstawa. Pamiętajcie, że wszystkie zwierzęta są chronione, więc nie wolno ich niepokoić ani dokarmiać.

Porady praktyczne: Trasę najlepiej rozpocząć wcześnie rano, aby uniknąć popołudniowych upałów i mieć czas na spokojne zwiedzanie. Koniecznie zabierzcie mapę (np. IGN 1:25000) i naładowany telefon z GPS, bo sygnał komórkowy jest tu bardzo słaby. Obuwie – wyłącznie trekkingowe z dobrą przyczepnością, bo kamienie bywają śliskie. Zabierzcie minimum 2 litry wody na osobę, bo źródeł jest mało, a te, które są, wymagają uzdatnienia. Latem konieczna jest czapka i krem z filtrem, bo na otwartych przestrzeniach słońce daje się we znaki. Szlak jest oznakowany żółtymi i czerwonymi znakami, ale miejscami bywają one zamazane, więc uważajcie na rozwidleniach. To wycieczka dla doświadczonych piechurów, którzy szukają ciszy, dzikości i autentycznego kontaktu z naturą – jeśli spełniacie te warunki, będzie to jedno z najpiękniejszych przeżyć w Pirenejach.