VA 10 : Murat - Saint-Jacques-des-Blats

Opis trasy

VA 10: Murat – Saint-Jacques-des-Blats to jeden z najbardziej malowniczych odcinków francuskiego szlaku długodystansowego GR 400, który wiedzie przez samo serce wulkanicznego masywu Cantal w Owernii. Trasa o długości 25 km i zerowym przewyższeniu (w rzeczywistości to trasa o zmiennym profilu, lecz w klasyfikacji szlaku przyjęto uproszczenie) prowadzi przez urozmaicone krajobrazy: od średniowiecznego miasteczka Murat, przez rozległe wrzosowiska, aż po wysokogórskie pastwiska i lasy bukowe. To propozycja dla wytrawnych piechurów, którzy chcą poznać dziką, wulkaniczną duszę Owernii. Szlak oznaczony jest czerwono-białymi znakami GR i wymaga dobrej kondycji – mimo braku dużych różnic wysokości, długość trasy i zmienne podłoże (kamienie, korzenie, błoto po deszczu) stanowią wyzwanie. Polecam go szczególnie na późną wiosnę i wczesną jesień, gdy przyroda gra pełną paletą barw, a temperatury są optymalne do wielogodzinnego marszu.

Wędrówkę rozpoczynamy w Murat (ok. 900 m n.p.m.), urokliwym miasteczku położonym u stóp bazaltowej skały z kaplicą Notre-Dame de la Haute-Auvergne. Już pierwsze kilometry prowadzą nas w górę, przez wąskie uliczki i obok starych kamienic, by po opuszczeniu zabudowań wkroczyć na otwarte tereny. Ścieżka początkowo wiedzie przez łąki i zagajniki, szybko nabierając wysokości. Po około 3 km docieramy do pierwszego charakterystycznego punktu: Col de la Griffoul (ok. 1100 m n.p.m.), skąd roztacza się panorama na wulkaniczne stożki Puy Mary i Puy Griou. To doskonałe miejsce na krótki postój – warto uzupełnić wodę i sprawdzić prognozę pogody, bo wyższe partie często spowite są mgłą.

Kolejny odcinek to prawdziwa perełka przyrodnicza. Szlak prowadzi przez rezerwat przyrody Châtaigneraie cantalienne, gdzie dominują wiekowe kasztany jadalne i buki. W runie leśnym spotkamy paprocie, borówki czarne oraz rzadkie storczyki – storczyki purpurowe i kukułki. Warto zwrócić uwagę na ptaki: dzięcioły czarne, sójki, a przy odrobinie szczęścia – orła przedniego. Po około 7 km marszu ścieżka wyprowadza nas na otwartą przestrzeń – Plomb du Cantal (ok. 1200 m n.p.m.) to rozległa wrzosowiska, gdzie w sierpniu fioletowe dywany wrzosów mieszają się z żółtymi janowcami. To również miejsce, gdzie często pasą się stada krów rasy Salers – charakterystyczne, rude bydło o długich rogach, będące symbolem regionu.

Około 12. kilometra trasy docieramy do Col de Serre (ok. 1150 m n.p.m.), gdzie krzyżują się szlaki GR 400 i GR 4. To strategiczny punkt – można tu skrócić wędrówkę schodząc w dolinę, ale prawdziwi miłośnicy gór pójdą dalej. Stąd szlak wiedzie grzbietem, oferując spektakularne widoki na dolinę rzeki Alagnon i odległe szczyty Monts du Cantal. W tym miejscu często wieje silny wiatr, więc warto mieć ze sobą wiatrówkę i czapkę. Teren staje się bardziej kamienisty, a ścieżka miejscami wąska – wymagana jest ostrożność, szczególnie po deszczu, gdy skały stają się śliskie.

Po minięciu Col de Serre wchodzimy w strefę lasów jodłowych, które stanowią naturalną barierę przed wiatrem. To około 5 km odcinka o łagodnym spadku, gdzie szlak wiję się wśród wysokich drzew, a powietrze wypełnia żywiczny zapach. W runie leśnym można dostrzec ślady dzików i saren, a w wilgotniejszych miejscach – grzyby, takie jak borowiki i kurki. Uwaga na korzenie wystające z ziemi – łatwo się potknąć. Warto też mieć naładowany telefon, bo w tej części zasięg bywa słaby. Po wyjściu z lasu otwiera się widok na malowniczą dolinę Jordanne, a w oddali widać już dachy Saint-Jacques-des-Blats.

Ostatnie 8 km to już właściwie łagodne zejście do celu. Szlak prowadzi przez wioskę Le Falgoux (ok. 1000 m n.p.m.), gdzie można zrobić przerwę w lokalnej kawiarni – koniecznie spróbujcie tutejszego sera Cantal i chleba na zakwasie. Stąd ścieżka wiedzie wzdłuż potoku, przez mostki i kładki, aż do samego Saint-Jacques-des-Blats. To urocza miejscowość wypoczynkowa, znana z tradycyjnej architektury z czarnego kamienia wulkanicznego i gościnnych pensjonatów. W centrum znajduje się kościół św. Jakuba – punkt końcowy szlaku, gdzie wielu turystów robi pamiątkowe zdjęcie.

Przyroda na tym odcinku jest niezwykle bogata. Oprócz wspomnianych wcześniej gatunków, warto zwrócić uwagę na florę wulkaniczną: na suchych zboczach rosną mikołajki nadmorskie i dziewanny, a w wilgotniejszych miejscach – tojeście i bodziszki. Z ssaków można spotkać lisy, kuny leśne, a nawet – przy odrobinie szczęścia – żbika europejskiego. Ptaki reprezentowane są przez myszołowy, pustułki i kruki. W strumieniach żyją pstrągi potokowe, a nad wodami unoszą się ważki i jętki. Dla botaników i miłośników przyrody to prawdziwy raj – każdy zakręt szlaku przynosi nowe odkrycia.

Porady dla turystów: przygotujcie się na zmienne warunki – pogoda w Cantal potrafi zmienić się w ciągu kilkunastu minut, więc niezbędna jest odzież przeciwdeszczowa, zapasowe skarpety i ciepła warstwa. Buty muszą mieć dobrą przyczepność – polecam trekkingowe z membraną Gore-Tex. Koniecznie zabierzcie mapę (IGN 2435 OT) lub aplikację z offline’owym GPS-em, bo fragmenty szlaku są słabo oznakowane. Woda: na trasie są źródła, ale warto mieć zapas 2-3 litrów. Jedzenie: lekkie, ale energetyczne – orzechy, suszone owoce, batony. W Saint-Jacques-des-Blats działa kilka restauracji i sklepów, ale w Murat warto zaopatrzyć się w prowiant na cały dzień. Szlak VA 10 to nie tylko wędrówka, to podróż przez wulkaniczne dziedzictwo Owernii – polecam każdemu, kto szuka autentycznych górskich wrażeń z dala od tłumów.