4073 [Z] Zemská brána - Litice n. O.

Opis trasy

Witaj na szlaku rowerowym 4073 [Z] Zemská brána - Litice n. O., który wiedzie przez malownicze tereny pogranicza polsko-czeskiego. To trasa o długości 20,74 km i zerowym przewyższeniu, co czyni ją idealną dla rowerzystów o średnim stopniu zaawansowania, którzy szukają relaksującej przejażdżki w otoczeniu dzikiej przyrody i historycznych akcentów. Startując z czeskiej miejscowości Zemská brána (Brama Ziemska), wkraczasz w świat, gdzie rzeka Orlica przecina skaliste wrota, tworząc spektakularny krajobraz. Szlak prowadzi głównie po utwardzonych drogach leśnych i asfaltowych ścieżkach, co gwarantuje komfort jazdy nawet dla rodzin z dziećmi na rowerach trekkingowych. Pamiętaj, że trasa jest oznakowana w systemie czeskim i polskim, więc warto mieć przy sobie mapę lub aplikację GPS, aby nie zgubić się w gęstwinie leśnych duktów.

Trasa rozpoczyna się w Zemská brána, gdzie możesz podziwiać unikalny pomnik przyrody – skalny przełom rzeki Dzikiej Orlicy. To miejsce, gdzie woda wyżłobiła w piaskowcach głęboki wąwóz, a nad brzegiem stoją ruiny średniowiecznego zamku. Stąd wyruszasz na północ, w stronę granicy polsko-czeskiej. Pierwsze kilometry to łagodny zjazd wzdłuż rzeki, mijając malownicze łąki i lasy mieszane. Po około 3 km docierasz do mostu na Orlicy, gdzie możesz zrobić krótki postój, by fotografować dzikie kaczki i czaple. Następnie szlak skręca na wschód, prowadząc przez rezerwat przyrody, gdzie wiosną kwitną zawilce i przylaszczki, a latem można spotkać sarny i jelenie.

Po przekroczeniu granicy w Mostowicach (ok. 8 km) wjeżdżasz na teren Polski. Tu zmienia się charakter trasy – asfalt ustępuje miejsca dobrze utrzymanym szutrowym drogom, idealnym dla rowerów górskich i gravelowych. Przez najbliższe 5 km jedziesz wzdłuż rzeki Orlicy, która meandruje wśród starodrzewu. To doskonały moment, by zwolnić i wsłuchać się w szum wody oraz śpiew ptaków. W okolicach Dusznik-Zdroju szlak oddala się nieco od rzeki, prowadząc przez lasy świerkowe i bukowe. Warto zwrócić uwagę na stare kamienne mostki i pozostałości dawnych młynów wodnych, które są niemymi świadkami historii tego regionu.

Kolejnym punktem charakterystycznym jest Przełom Bystrzycy (ok. 12 km), gdzie trasa przecina malowniczy wąwóz. To idealne miejsce na przerwę – możesz rozłożyć koc na polanie i zjeść drugie śniadanie z widokiem na skalne ściany porośnięte mchem. Dla bardziej aktywnych polecam krótki spacer w górę strumienia, gdzie znajduje się mały wodospad. Pamiętaj, że w tym rejonie często występują dziki, więc nie zostawiaj jedzenia bez nadzoru. Po odpoczynku ruszasz dalej, mijając Starą Hutę – dawny ośrodek hutnictwa szkła, dziś malowniczą osadę z drewnianą zabudową.

Około 16 km trasy osiągasz punkt widokowy na Górę św. Anny. Choć przewyższenie jest zerowe, to lekkie wzniesienie pozwala dostrzec panoramę Gór Orlickich i Bystrzyckich. To świetne miejsce na zdjęcia, szczególnie o poranku, gdy mgła unosi się nad doliną. Stąd szlak zaczyna delikatnie opadać w kierunku Litic nad Orlicą. Po drodze mijasz urokliwe kapliczki przydrożne i stare krzyże pokutne, które świadczą o bogatej historii tych ziem. Warto zatrzymać się przy jednej z nich, by przeczytać tablicę informacyjną – dowiesz się o legendach związanych z tym regionem.

Ostatnie 4 km to już łatwa, płaska droga przez łąki i pola uprawne. W oddali widać wieżę kościoła w Liticach. To typowa czeska wioska z barokowym kościołem św. Jakuba i stawami rybnymi. Trasa kończy się w centrum miejscowości, przy przystanku autobusowym i niewielkim parkingu. Jeśli masz ochotę, możesz przedłużyć wycieczkę o zwiedzanie zamku Litice – gotyckiej warowni z XIV wieku, która góruje nad okolicą. Zamek jest otwarty dla turystów od maja do października, a wstęp jest bezpłatny w poniedziałki.

Przyroda na tym szlaku jest wyjątkowo różnorodna. W lasach dominują buki, dęby i świerki, a w runie leśnym znajdziesz borówki, jeżyny i grzyby (pamiętaj o przepisach dotyczących zbioru!). Wzdłuż rzeki rosną olchy i wierzby, a na łąkach kwitną storczyki i dzwonki. Z dzikich zwierząt możesz spotkać borsuki, lisy, a nawet rzadkie wydry. Ornitolodzy będą zachwyceni – w okolicy gniazdują bociany czarne, żurawie i dzięcioły zielone. Warto zabrać lornetkę i aparat, by uwiecznić te chwile.

Porady dla turystów: szlak jest oznakowany kolorem zielonym w Czechach i czerwonym w Polsce, ale na skrzyżowaniach bywa nieczytelny – polecam aplikację Mapy.cz lub Locus Map. Przed wyjazdem sprawdź prognozę pogody, bo deszcz może rozmoczyć szutrowe odcinki. Zabierz ze sobą minimum 1,5 litra wody na osobę, prowiant, apteczkę i zapasowe dętki. W sezonie letnim kleszcze są aktywne, więc pamiętaj o repelentach. Pamiętaj, że trasa jest przyjazna dla rowerów elektrycznych – zasięg baterii spokojnie wystarczy na cały dystans. Na koniec: szanuj przyrodę, nie śmieć i nie hałasuj, by nie płoszyć zwierząt. Miłej podróży!