Starków - Krosnowice - Żelazno - Jaszkowa Górna - Kolonia Gaj

Opis trasy

Wyruszamy z malowniczo położonego Starkowa, miejscowości u podnóża Gór Bystrzyckich, która od razu wprowadza nas w klimat sudeckich przełęczy i łagodnych pagórków. Trasa licząca 27,56 km i zerowe przewyższenie to propozycja idealna dla rowerzystów o średnim stopniu zaawansowania, którzy cenią sobie długie, płaskie odcinki i możliwość podziwiania krajobrazu bez nadmiernego wysiłku. Startujemy przy lokalnym kościele pw. św. Józefa, skąd kierujemy się na południowy wschód, w stronę pierwszej z miejscowości – Krosnowic. Już na początku trasy towarzyszą nam rozległe pola uprawne i sady, a w oddali majaczy sylwetka Gór Bystrzyckich. To doskonały moment, by sprawdzić stan roweru i ustawić nawigację, ponieważ dalsza część szlaku wiedzie głównie przez drogi lokalne i szutry, które mogą być nieco wyboiste po deszczu.

Po przejechaniu około 5 km docieramy do Krosnowic – wsi o bogatej historii, której początki sięgają XIII wieku. To tutaj warto zatrzymać się przy zabytkowym kościele Wniebowzięcia NMP z barokowym wyposażeniem oraz przy starym młynie wodnym, który dziś pełni funkcję prywatnej galerii. Trasa prowadzi nas dalej asfaltową drogą przez środek miejscowości, mijając charakterystyczne drewniane domy z podcieniami. Krosnowice są znane z uprawy chmielu, więc latem możemy podziwiać zielone plantacje, które nadają okolicy specyficznego, wiejskiego charakteru. To także idealne miejsce na krótki postój – w centrum znajduje się sklep spożywczy oraz wiata przystankowa, gdzie można uzupełnić zapasy wody.

Z Krosnowic ruszamy w kierunku Żelazna, oddalonego o kolejne 6 km. Droga wiedzie teraz przez lekko pofałdowany teren, ale nadal bez znaczących wzniesień – to zasługa położenia w dolinie Nysy Kłodzkiej. Żelazno to urokliwa wieś, która zachwyca przede wszystkim swoim dziedzictwem przemysłowym. W XIX wieku działały tu huty żelaza (stąd nazwa), a dziś pozostały po nich jedynie fundamenty i stawy, które służą jako zbiorniki retencyjne. W centrum wsi znajduje się neogotycki kościół pod wezwaniem św. Marcina, a tuż obok – stary cmentarz ewangelicki z zachowanymi nagrobkami. To miejsce o wyjątkowym klimacie, które warto uwiecznić na zdjęciach. Przy głównej drodze stoi też figura św. Jana Nepomucena z 1724 roku, będąca cennym zabytkiem barokowej sztuki ludowej.

Po opuszczeniu Żelazna wjeżdżamy na odcinek Jaszkowa Górna, który jest prawdziwą perełką przyrodniczą tej trasy. Przez około 4 km jedziemy wzdłuż strumienia Jaszkówka, otoczonego gęstym lasem mieszanym – dominują tu buki, dęby i sosny, a w podszycie spotkamy paprocie i jeżyny. W sezonie wiosenno-letnim na poboczach kwitną dzikie malwy i chabry, co tworzy niezwykle malowniczy krajobraz. To także doskonałe miejsce do obserwacji ptaków – często można usłyszeć sójki, dzięcioły i kowaliki. Trasa na tym odcinku jest szutrowa, ale dobrze utrzymana, choć po opadach deszczu może być śliska. Radzę zachować ostrożność na kilku zakrętach, gdzie nawierzchnia bywa nierówna. W Jaszkowej Górnej warto zwrócić uwagę na stary wiadukt kolejowy z początku XX wieku, który dziś jest nieczynny, ale stanowi ciekawy element industrialnego dziedzictwa regionu.

Kontynuując jazdę, docieramy do Kolonii Gaj – ostatniego punktu na naszej trasie. To niewielkie osiedle domów jednorodzinnych, które powstało w XIX wieku jako kolonia robotnicza dla pracowników okolicznych fabryk. Dziś jest to spokojna, zielona dzielnica, gdzie dominują ogrody i sady. Kolonia Gaj słynie z alei starych lip i kasztanowców, które w upalne dni dają przyjemny cień. To idealne miejsce na zakończenie wycieczki – można tu odpocząć przy ławkach ustawionych wzdłuż głównej drogi, a także skorzystać z małego placu zabaw. Warto też zwrócić uwagę na lokalną kapliczkę z 1850 roku, która stoi na skrzyżowaniu dróg. Z Kolonii Gaj roztacza się widok na masyw Śnieżnika, co stanowi doskonałą nagrodę po kilkunastu kilometrach jazdy.

Cała trasa ma charakter nizinny, a zerowe przewyższenie sprawia, że jest dostępna nawet dla rowerzystów z przeciętną kondycją. Stopień trudności określam jako średni – głównie ze względu na długość (prawie 28 km) oraz zmienną nawierzchnię: od asfaltu przez szuter po gruntowe drogi leśne. Dla osób z mniejszym doświadczeniem polecam jazdę w tempie rekreacyjnym, z przerwami co 5-7 km. Najlepszym okresem na przejechanie tego szlaku jest wiosna (kwiecień-maj) oraz wczesna jesień (wrzesień-październik), gdy temperatury są umiarkowane, a przyroda prezentuje się najpiękniej. Latem należy pamiętać o nakryciu głowy i odpowiednim nawodnieniu – na trasie nie ma zbyt wielu punktów z wodą pitną, więc warto zabrać bidon o pojemności co najmniej 1,5 litra.

Przyroda na szlaku jest niezwykle różnorodna – od pól uprawnych, przez łąki, aż po lasy mieszane i doliny rzeczne. Szczególnie cenne są fragmenty nad strumieniem Jaszkówka, gdzie zachowały się naturalne siedliska łęgowe. Wśród roślinności warto wymienić: przytulię wonną, konwalię majową, a w cienistych zakątkach – paprocie i mchy. Z fauny najczęściej spotykane są sarny, zające i lisy, a przy odrobinie szczęścia można dostrzec nawet bobry nad Nysą Kłodzką. Dla miłośników ornitologii – w okolicy Krosnowic i Żelazna gniazdują bociany białe, a nad łąkami krążą myszołowy. Pamiętajmy, że jesteśmy gośćmi w tym ekosystemie – nie zostawiajmy śmieci, nie płośmy zwierząt i nie niszczmy roślinności.

Podsumowując, trasa Starków – Krosnowice – Żelazno – Jaszkowa Górna – Kolonia Gaj to doskonała propozycja na jednodniową wycieczkę rowerową po Ziemi Kłodzkiej. Łączy w sobie walory historyczne, przyrodnicze i krajobrazowe, a przy tym nie wymaga ekstremalnej kondycji. To idealny szlak dla rodzin z dziećmi (starszymi, które poradzą sobie z długością), par oraz grup znajomych, którzy chcą aktywnie spędzić czas na świeżym powietrzu. Pamiętajcie o zabraniu mapy (nawet jeśli ufacie GPS-owi, zasięg w lasach bywa zawodny), zapasowych dętkach oraz lekkim prowiancie. W Żelaznie działa mała gospoda, gdzie można zjeść domowy obiad, ale w pozostałych miejscowościach gastronomia jest ograniczona – lepiej liczyć na własne zapasy. Szlak jest oznakowany żółtymi i czerwonymi znakami rowerowymi, ale na niektórych odcinkach warto mieć nawigację. Życzę wspaniałej przygody i niezapomnianych widoków!