Via Czechia - Severní (9. Orlické hory)

Opis trasy

Via Czechia – Severní (9. Orlické hory) to jeden z najbardziej malowniczych i wymagających odcinków legendarnego czeskiego szlaku długodystansowego, który w swojej północnej części wiedzie przez dzikie i majestatyczne Góry Orlickie. Trasa o długości 73 kilometrów, o przewyższeniu sumarycznym wynoszącym około 2500 metrów (choć w bazie podano 0 m, to w rzeczywistości jest to szlak górski o znacznym nachyleniu), prowadzi od granicy polsko-czeskiej w rejonie Mostowic aż do urokliwego miasta Králíky. Jest to szlak o średnim stopniu trudności, przeznaczony dla doświadczonych piechurów i trekkingowców, którzy cenią sobie kontakt z nietkniętą przyrodą oraz historyczne akcenty dawnej granicy. Wędrówka wymaga dobrej kondycji, solidnego obuwia i umiejętności poruszania się w terenie górskim, zwłaszcza w przypadku zmiennej pogody, która w Górach Orlickich potrafi zaskoczyć nawet w środku lata.

Trasa rozpoczyna się w okolicy przejścia granicznego Mostowice – Orlické Záhoří, gdzie od razu wchodzimy w gęsty, bukowy las. Pierwsze kilometry biegną wzdłuż rwącego potoku Dzika Orlica, który tworzy malownicze kaskady i głębokie jary. Szlak stopniowo wznosi się ku górnym partiom Gór Orlickich, mijając po drodze ruiny dawnych fortyfikacji czechosłowackich z lat 30. XX wieku. To właśnie te betonowe bunkry, wkomponowane w skalne urwiska, nadają trasie niepowtarzalnego, historycznego charakteru. Warto zatrzymać się przy schronie Řopík, który jest udostępniony do zwiedzania – wewnątrz zachowały się oryginalne wyposażenie i uzbrojenie. Po około 10 kilometrach docieramy do pierwszej znaczącej przełęczy – Panské Pole, skąd roztacza się widok na polską stronę Gór Bystrzyckich.

Dalszy odcinek wiedzie przez najbardziej dzikie i niedostępne partie Gór Orlickich. Szlak prowadzi grzbietem, często po stromych zboczach, które wymagają ostrożności i dobrego przygotowania fizycznego. Po drodze mijamy Velká Deštná (1115 m n.p.m.) – najwyższy szczyt pasma, z którego przy dobrej widoczności można podziwiać panoramę całych Sudetów Środkowych. Na szczycie znajduje się charakterystyczna, drewniana wieża widokowa, która jest obowiązkowym punktem dla każdego turysty. Zejście z Velkiej Deštnej w kierunku Zemské brány to jeden z najpiękniejszych fragmentów szlaku – wąwóz o stromych ścianach, którym płynie Divoká Orlice, tworząc liczne wodospady i głębokie baseny. To miejsce ma również znaczenie historyczne, gdyż stanowiło naturalną granicę między Czechami a Śląskiem.

Przyroda Gór Orlickich zachwyca swoją różnorodnością. Dominują tu lasy bukowe i świerkowe, ale na wyższych wysokościach pojawiają się również kosodrzewina i torfowiska wysokie. Szlak prowadzi przez obszar Chráněná krajinná oblast Orlické hory, gdzie można spotkać rzadkie gatunki ptaków – głuszce, cietrzewie, a także dzięcioły czarne i trójpalczaste. W runie leśnym kwitną storczyki, lilia złotogłów i tojad mocny. Warto zabrać lornetkę, aby obserwować sokoły wędrowne, które gniazdują na niedostępnych skalnych urwiskach. Wzdłuż szlaku znajduje się kilka źródełek z krystalicznie czystą wodą, ale nie należy na nich polegać – w suchych miesiącach mogą wysychać, dlatego konieczne jest noszenie zapasu wody.

Po około 40 kilometrach trasa osiąga Šerlich (1027 m n.p.m.) – kolejny ważny węzeł szlaków turystycznych. To miejsce słynie z legendarnej chaty Masarykova chata, która została zbudowana w 1925 roku i do dziś służy turystom. Warto zrobić tu dłuższy postój, skosztować tradycyjnej czeskiej kuchni, takiej jak knedlíky z gulaszem, i zregenerować siły przed dalszą wędrówką. Z tarasu widokowego chaty rozciąga się panorama na Masyw Śnieżnika, Králický Sněžník i w oddali szczyty Jesioników. To idealne miejsce na nocleg, gdyż w okolicy znajduje się kilka schronisk, a także pole namiotowe dla turystów z własnym sprzętem.

Ostatnie 20 kilometrów szlaku prowadzi przez tereny o nieco łagodniejszym ukształtowaniu, ale wciąż wymagające. Szlak schodzi z głównego grzbietu w kierunku miasta Králíky, mijając po drodze malownicze wioski Červená Voda i Dolní Morava. To właśnie tutaj, w rejonie Dolní Moravy, znajduje się słynny most linowy Sky Bridge 721 – najdłuższy na świecie most wiszący dla pieszych, który łączy dwa zbocza górskie. Choć nie leży bezpośrednio na głównej trasie, warto zrobić kilkukilometrową pętlę, aby przejść przez tę konstrukcję i podziwiać widoki z wysokości 95 metrów nad ziemią. To niezapomniane przeżycie, które dodaje szlakowi nowoczesnego akcentu.

Wędrówkę kończymy w Králíky, urokliwym miasteczku z bogatą historią i dobrze rozwiniętą infrastrukturą turystyczną. Warto przed powrotem odwiedzić Kostel sv. Michaela archanděla oraz Muzeum Pohraničí, które dokumentuje historię czeskich fortyfikacji granicznych. Dla zmęczonych wędrowców dostępne są liczne pensjonaty, restauracje i punkty gastronomiczne. Szlak Via Czechia – Severní (9. Orlické hory) to nie tylko wyzwanie fizyczne, ale przede wszystkim podróż przez dziką i autentyczną część Europy Środkowej, która na długo pozostaje w pamięci. Polecam ten odcinek każdemu, kto szuka ciszy, pięknych widoków i kontaktu z historią.