Circular del Moncayo

description route

Circular del Moncayo to jedna z najpiękniejszych tras pieszych w masywie Moncayo, wznoszącym się na granicy Hiszpanii i Francji, w regionie Aragonii. Mimo że trasa ma długość 15,40 km i zerowy przyrost wysokości, co na pierwszy rzut oka może sugerować łatwy spacer, w rzeczywistości jest to szlak o średnim stopniu trudności, wymagający dobrej kondycji i odpowiedniego przygotowania. Pętla prowadzi przez zróżnicowany teren – od bujnych lasów bukowych, przez skaliste zbocza, aż po otwarte łąki wysokogórskie. To idealna propozycja dla tych, którzy chcą doświadczyć dzikiej natury Pirenejów, nie wdrapując się na najwyższe szczyty. Trasa rozpoczyna się w miejscowości Agramonte, skąd wyrusza się w kierunku południowo-zachodnim, podążając dobrze oznakowanym szlakiem GR-90.

Pierwszy odcinek wiedzie przez gęsty las mieszany, gdzie dominują buki, dęby i sosny. Ścieżka jest szeroka i dobrze utrzymana, ale po deszczach może być śliska ze względu na korzenie i kamienie. Po około 3 km dociera się do polany La Dehesa, gdzie można odpocząć na ławach i podziwiać widok na dolinę rzeki Huecha. To również miejsce, gdzie często spotyka się sarny i dziki, które żerują na obrzeżach lasu. Warto mieć przy sobie lornetkę, aby obserwować ptaki – szczególnie orły przednie i sokoły wędrowne, które gniazdują w okolicznych skałach. Kolejne 2 km prowadzą łagodnie w górę, aż do punktu widokowego Mirador de la Muela, skąd rozpościera się panorama na cały masyw Moncayo oraz, przy dobrej pogodzie, na ośnieżone szczyty Pirenejów.

Następny etap trasy to przejście przez Barranco de la Hoz – wąwóz o stromych ścianach, porośnięty mchem i paprociami. To jedno z najbardziej malowniczych miejsc na szlaku, gdzie woda spływa po skałach, tworząc małe wodospady. Ścieżka jest tu wąska i kamienista, a miejscami wymaga pokonania drewnianych kładek i schodów. Należy zachować szczególną ostrożność, zwłaszcza po opadach, gdyż skały stają się bardzo śliskie. Wąwóz jest również domem dla salamander plamistych i traszek górskich, które można dostrzec w wilgotnych zakamarkach. Po wyjściu z wąwozu trasa wyprowadza na otwartą przestrzeń – Llanos de la Casa, rozległe łąki porośnięte trawą i dzikimi kwiatami, takimi jak goryczka żółta i pierwiosnek wyniosły.

W połowie dystansu, około 7,5 km, szlak dociera do schroniska turystycznego Refugio de la Casa, które jest doskonałym miejscem na dłuższy postój. Schronisko jest czynne sezonowo, oferuje podstawowe wyżywienie i noclegi, ale w okresie poza sezonem można korzystać z wiaty i stołów piknikowych. To również punkt, z którego rozchodzą się inne szlaki, w tym na szczyt Moncayo (2315 m n.p.m.). Dla osób z ograniczonym czasem, Circular del Moncayo jest idealną pętlą, która pozwala zobaczyć różnorodność krajobrazu bez konieczności zdobywania najwyższego wierzchołka. W okolicy schroniska warto zwrócić uwagę na stare kamienne mury i ruiny dawnych pasterskich szałasów, świadczące o wielowiekowej obecności człowieka w tych górach.

Po odpoczynku trasa kieruje się na północ, wchodząc w strefę Pinares de Moncayo – lasów sosnowych z domieszką jodły i świerka. To najciekawszy fragment pod względem botanicznym, ponieważ występują tu rzadkie gatunki roślin, takie jak sosna żółta (Pinus uncinata) i kosodrzewina. Ścieżka jest tutaj bardziej stroma, ale nadal dobrze oznakowana. Po około 2 km dociera się do Fuente de los Frailes – źródła z krystalicznie czystą wodą, które jest doskonałym miejscem na uzupełnienie zapasów. Woda jest bezpieczna do picia, ale zaleca się użycie filtra lub tabletek odkażających. Wokół źródła rosną bujne paprocie i mchy, a w powietrzu unosi się zapach żywicy i wilgotnej ziemi.

Ostatnie 5 km to powrót do punktu startowego przez Camino de la Vega, który prowadzi wzdłuż strumienia Huecha. To łagodny odcinek, idealny na ochłonięcie po bardziej wymagających partiach. Po drodze mijamy pozostałości starych młynów wodnych i mostów z kamienia, które przypominają o dawnym wykorzystaniu energii wodnej w tym regionie. Wiosną i wczesnym latem łąki wzdłuż strumienia są pełne kwitnących kaczeńców i niezapominajek, tworząc bajkowy krajobraz. To również doskonałe miejsce do obserwacji motyli, w tym rzadkiego modraszka górskiego (Phengaris arion). Na ostatnim kilometrze trasa przecina małą wioskę Vega de Moncayo, gdzie można odwiedzić lokalny sklep z produktami regionalnymi, takimi jak ser owczy i miód.

Pod względem przyrodniczym Circular del Moncayo jest wyjątkowa, ponieważ przebiega przez kilka stref klimatycznych – od śródziemnomorskiej po alpejską. W niższych partiach dominują dęby i krzewy, takie jak jałowiec i lawenda, podczas gdy wyżej pojawiają się łąki wysokogórskie z endemicznymi gatunkami, np. skalnica mchowata (Saxifraga hypnoides). Fauna jest równie bogata: oprócz wspomnianych ssaków i ptaków, można spotkać jaszczurki zielone, żmije zygzakowate (należy zachować ostrożność) oraz rzadkiego niedźwiedzia brunatnego, który powrócił w te rejony w ostatnich latach. Trasa jest objęta ochroną w ramach Parku Naturalnego Moncayo, co gwarantuje jej nienaruszony charakter i minimalną ingerencję człowieka.

Porady dla turystów: Circular del Moncayo najlepiej pokonywać od maja do października, gdy warunki pogodowe są stabilne. Nawet latem należy zabrać ciepłą odzież, ponieważ w wyższych partiach wieje silny wiatr i temperatura gwałtownie spada. Obuwie trekkingowe z dobrą przyczepnością jest obowiązkowe, szczególnie na kamienistych odcinkach w wąwozie. Warto mieć przy sobie mapę (np. 1:25 000 IGN) i kompas, mimo że szlak jest dobrze oznakowany. Woda jest dostępna w źródłach, ale na dłuższych odcinkach (między schroniskiem a źródłem Frailes) może jej brakować, dlatego zaleca się zabranie co najmniej 2 litrów na osobę. Telefon komórkowy działa w większości miejsc, ale w wąwozie zasięg jest ograniczony. Dla osób z mniejszym doświadczeniem polecam rozpoczęcie trasy wcześnie rano, aby uniknąć popołudniowych burz, które często występują w tych górach. Pamiętaj, aby nie schodzić z wyznaczonej ścieżki i szanować przyrodę – to dziedzictwo, które warto chronić dla przyszłych pokoleń.