Маршрут "Цюхів Діл" (ВелоБескиди)

Opis trasy

Маршрут "Цюхів Діл" (WieloBeskidy) to jedna z tych perełek w polskich Karpatach, które łączą w sobie dziką przyrodę, średniowieczne tajemnice i niezwykłą atmosferę. Trasa o długości 6,30 km i zerowym przewyższeniu (prowadzi głównie po płaskim terenie) jest idealna dla pieszych i trekkingowców poszukujących spokoju, bliskości natury oraz łatwego, ale satysfakcjonującego spaceru. Szlak wiedzie przez malownicze lasy bukowo-jodłowe, wzdłuż potoków i przez polany, które wiosną i latem zamieniają się w kolorowe dywany kwiatów. To trasa o średnim stopniu trudności, głównie ze względu na długość i lokalne podmokłości, ale nie wymagająca specjalistycznego sprzętu ani kondycji. Polecam ją zarówno rodzinom z dziećmi, jak i doświadczonym turystom, którzy chcą odpocząć od stromych podejść.

Trasa rozpoczyna się w pobliżu wsi WieloBeskidy, która słynie z tradycyjnej architektury drewnianej i gościnności. Start znajduje się przy leśnej drodze, która prowadzi w głąb kompleksu leśnego. Już po kilkuset metrach wkraczamy w świat ciszy przerywanej jedynie śpiewem ptaków i szumem strumieni. Ścieżka jest dobrze oznakowana – żółtymi znakami, które prowadzą przez cały dystans. Warto zabrać ze sobą mapę lub aplikację GPS, ponieważ w gęstym lesie łatwo zgubić orientację, choć główna droga jest intuicyjna. Na początku szlaku mijamy pozostałości po dawnych kamiennych murach, które według lokalnych podań są reliktami średniowiecznej strażnicy.

Po około 1,5 km dochodzimy do pierwszego charakterystycznego punktu – Źródła pod Dębem. To naturalne wypływy wody, które od wieków są miejscem odpoczynku dla wędrowców. Woda jest czysta i zdatna do picia, ale zalecam zabranie własnego zapasu. Wokół źródła rosną stare dęby, które mają ponad 200 lat. To idealne miejsce na krótki postój i zrobienie zdjęć. Dalej szlak prowadzi wzdłuż potoku, który wiosną bywa wezbrany, ale latem można bez problemu przejść suchą stopą. W tym odcinku warto zwrócić uwagę na ślady bobrów – charakterystyczne ścięte drzewa i tamy na potoku.

Kolejnym punktem jest Polana Czułowska, która pojawia się po około 3 km. To rozległa, otwarta przestrzeń, która w przeszłości była używana jako pastwisko. Dziś jest to miejsce, gdzie można spotkać jelenie, sarny, a nawet dziki. W okresie letnim polana jest usiana kwiatami – storczykami, dzwonkami i krokusami (wczesną wiosną). To także doskonały punkt widokowy na okoliczne wzgórza, choć nie ma tu dużych różnic wysokości. Z polany rozciąga się widok na lasy Bieszczadów Zachodnich, a przy dobrej pogodzie widać nawet sylwetki Tatr. Zalecam zabranie lornetki – obserwacja ptaków drapieżnych, takich jak myszołowy czy jastrzębie, to prawdziwa przyjemność.

Po minięciu polany szlak wchodzi w gęsty las mieszany, gdzie dominują buki, jodły i świerki. W tym odcinku (ok. 4 km) trasa jest nieco bardziej wymagająca ze względu na korzenie drzew i miejscowe błoto, zwłaszcza po deszczu. To najtrudniejszy fragment całego marszu, ale nadal bezpieczny i dostępny dla każdego. Warto założyć buty trekkingowe z dobrą przyczepnością. W lesie można natknąć się na stare, opuszczone szałasy pasterskie, które są świadectwem dawnego życia w tych górach. Niektóre z nich zostały odrestaurowane przez lokalne stowarzyszenia i służą jako schronienia dla turystów w razie nagłej zmiany pogody.

Około 5 km od startu docieramy do Wodospadu Cichy – małego, ale urokliwego wodospadu o wysokości około 3 metrów. To idealne miejsce na dłuższy odpoczynek, piknik lub medytację przy szumie wody. Wokół wodospadu znajdują się naturalne kamienne siedziska, a woda jest krystalicznie czysta. W sezonie letnim można tu zaobserwować pstrągi potokowe, które skaczą w górę strumienia. To także punkt, gdzie szlak krzyżuje się z inną trasą – zielonym szlakiem prowadzącym do pobliskiej wsi. Jeśli masz czas i energię, możesz przedłużyć wędrówkę o dodatkowe 2 km, aby zobaczyć drewnianą cerkiew w WieloBeskidach.

Ostatni kilometr trasy to powrót przez las, który stopniowo przechodzi w otwarte tereny rolnicze. Widać tu tradycyjne gospodarstwa, pola uprawne i sady. To końcowy etap, który jest łatwy i przyjemny. Warto zwrócić uwagę na ptaki – skowronki, pliszki i czajki często towarzyszą wędrowcom. Po wyjściu z lasu szlak prowadzi wzdłuż drogi gruntowej, która po 10 minutach doprowadza do punktu startowego. Cała pętla zajmuje średnio 2–3 godziny, w zależności od tempa i liczby postojów. Pamiętaj, aby zabrać ze sobą wodę, przekąski i kurtkę przeciwdeszczową – pogoda w górach bywa kapryśna.

Porady dla turystów: Trasa jest dostępna przez cały rok, ale najlepsze warunki panują od maja do października. Zimą szlak może być śliski i wymagać raczków. Nie polecam wchodzenia na trasę podczas ulewnych deszczy, ponieważ potok może wystąpić z brzegów. Na szlaku nie ma punktów gastronomicznych, więc zapasy jedzenia i picia należy zabrać ze sobą. W okolicy WieloBeskidów znajduje się kilka agroturystyk, gdzie można przenocować i skosztować lokalnych potraw, takich jak bryndza czy oscypki. Pamiętaj o zasadzie „Leave No Trace” – nie zostawiaj śmieci, nie niszcz roślinności i nie płosz zwierząt. Dla rodzin z dziećmi polecam wersję skróconą – dojście tylko do Polany Czułowskiej i powrót tą samą drogą (ok. 3 km w jedną stronę).